Odczytaj potęgę Hanzy i gotyku ceglanego w miastach Pomorza oraz Warmii

Dowiedz się jak z braku kamienia narodziła się monumentalna sztuka czerwonej cegły: spichlerze zbożowe, bramy wodne, gwiaździste sklepienia far i ratusze kupieckie.

Jak czytać architekturę ceglanego gotyku północy

  1. 01

    Przyjrzyj się glazurowanym cegłom i zendrówkom w murze

    Średniowieczni murarze układali przepalone na czarno cegły (zendrówki) w geometryczne romby, a portale zdobili cegłami pokrytymi zieloną i brązową glazurą oraz kształtkami.

  2. 02

    Zauważ system bram wodnych zamykających ulice ku rzece

    W Gdańsku, Toruniu, Elblągu czy Grudziądzu ulice biegną prostopadle prosto do nabrzeża portowego, gdzie bramy pełniły jednocześnie funkcję furty handlowej i wału przeciwpowodziowego.

  3. 03

    Spójrz na wielopoziomowe szczyty spichlerzy i domów kupieckich

    W kamienicach hanzeatyckich parter z wysoką sienią służył jako kantor, natomiast trzy lub cztery górne piętra za ślepymi blendami okiennymi były magazynami zboża z belką dźwigową pod dachem.

  4. 04

    Nie myl historycznej katolickiej Warmii z protestanckimi Mazurami

    Warmia (Olsztyn, Lidzbark, Reszel, Dobre Miasto, Frombork) przez ponad trzysta lat należała do Korony Polskiej jako autonomiczne księstwo biskupie pełne barokowych kapliczek przydrożnych.

Przykład działania

Miejsce na zamku

Jestem na krużganku zamku kapituły warmińskiej w Olsztynie i widzę na otynkowanej ścianie czerwoną siatkę linii wykreśloną nad drzwiami. Jak to działało?

Historia instrumentu Kopernika

Patrzysz na jedyny zachowany na świecie własnoręczny przyrząd astronomiczny Mikołaja Kopernika z 1517 roku! To tablica równonocy, nie zwykły zegar słoneczny: promień słońca odbijał się od małego zwierciadełka na przeciwległym parapecie i wędrował jako plamka światła po hiperbolicznych liniach na ścianie, pozwalając Kopernikowi wyznaczyć dokładny moment równonocy wiosennej na potrzeby reformy kalendarza.

Kilkanaście kresek na zamkowym tynku łączy ceglaną warownię na Warmii z przewrotem naukowym o ruchu Ziemi.

Najczęściej zadawane pytania

Który ceglany kościół na świecie jest największą gotycką świątynią z cegły?

Bazylika Mariacka w Gdańsku jest największą ceglaną świątynią na świecie — w jej trójnawowym, jasnym wnętrzu pod gwiaździstymi sklepieniami mieści się jednocześnie do dwudziestu pięciu tysięcy osób.

Czym jest unikatowa Brama Młyńska w Stargardzie na Pomorzu Zachodnim?

To jedna z zaledwie dwóch zachowanych w Europie średniowiecznych bram miejskich zawieszonych okrakiem bezpośrednio nad korytem rzeki (Iny), przez którą do miasta wpływały barki kupieckie.

Co to jest ścieżka gdańska nazywana gankiem w kościele w Elblągu?

W odbudowanym Starym Mieście w Elblągu zachował się unikatowy system wąskich przejść między szczytami kamienic zwany Ścieżką Kościelną, którym mieszczanie skracali drogę między ulicami.

Dowiedz się więcej

Powiązane poradniki i wyjaśnienia do tego zadania

Odkryj mniej oblegane zamki i malownicze ruiny w regionach Polski

Polska ma setki warowni poza Wawelem, Malborkiem i Książem: poznaj bazaltowy Grodziec, krzyżacki Radzyń Chełmiński, bastejowy Krzyżtopór i zamki nad Dunajcem.

Odkryj drewniane cerkwie UNESCO i dziedzictwo Bieszczadów oraz Beskidu Niskiego

Zejdź na chwilę z połoniny do dolin Smolnika, Turzańska, Kwiatonia i Owczar: naucz się odróżniać kopuły bojkowskie od wież łemkowskich i poznaj losy Karpat.

Poznaj Podlasie: tatarskie mizar, Krainę Otwartych Okiennic i drewniane miasteczka

Odkryj region, gdzie w promieniu godziny spotkasz XVIII-wieczne drewniane meczety polskich Tatarów, barokową synagogę w Tykocinie i błękitne cerkwie nad Narwią.

Ułóż trasę po Dolinie Pałaców i Ogrodów, sztolniach i rzemiośle Dolnego Śląska

Nigdzie w tej części Europy zagęszczenie zabytków na kilometr kwadratowy nie jest tak duże: od trzydziestu rezydencji Kotliny Jeleniogórskiej po Kościoły Pokoju.

Odkryj czeskie i słowackie skalne miasta, renesansowe rynki i winnice

Godzinę drogi od polskiej granicy czekają piaskowcowe labirynty Adršpachu i Prachowskich Skał, sgraffitowe kamienice Telcza i Litomyśla oraz morawskie piwniczki winne.

Rozpoznaj prawdziwy styl zakopiański, żywy skansen w Chochołowie i Spisz

Naucz się odróżniać szlachetną ciesiołkę góralską i dzieła Stanisława Witkiewicza (Koliba, Jaszczurówka, Pod Jedlami) od współczesnych pseudo-góralskich hoteli.