Rozpoznaj kotły polodowcowe, gołoborza i ostańce skalne na szlaku

Zobacz jak lodowce, wulkanizm i dawne morza wyrzeźbiły krajobraz: naucz się odróżniać dolinę U-kształtną od przełomu rzeki, bazaltowe słupy od piaskowca i morenę.

Na rumowiskach skalnych, przy krawędziach urwisk kotłów polodowcowych i w szczelinach piaskowcowych zachowaj szczególną ostrożność: poruszaj się wyłącznie wyznaczonym szlakiem za barierkami, nie zrzucaj kamieni i pamiętaj o zakazie zbierania okazów skał w parkach narodowych.

Jak odczytywać rzeźbę terenu podczas wędrówki

  1. 01

    Porównaj profil doliny w kształcie litery V oraz litery U

    Wąska dolina V-kształtna to dzieło bystrego potoku górskiego, natomiast szerokie płaskie dno ze stromymi ścianami bocznymi i jeziorami wyżłobił jęzor lodowca.

  2. 02

    Przyjrzyj się ziarnom skały przy ścieżce

    W granicie gołym okiem dostrzeżesz szare ziarna kwarcu, różowe lub białe skalenie i błyszczące blaszki miki, podczas gdy wapienie jurajskie kryją spiralne odciski amonitów.

  3. 03

    Rozpoznaj wały morenowe zamykające górskie stawy

    Kamienny próg, na którym stoi choćby schronisko nad Morskim Okiem czy Małym Stawem, to morena czołowa usypana z głazów przywleczonych na czole topniejącego lodowca.

  4. 04

    Sprawdź jak mróz i woda rozsadzają bloki skalne

    Świętokrzyskie gołoborza na Łysej Górze powstały na przedpolu lądolodu, gdy zamarzająca w szczelinach woda rozbijała twarde kwarcyty na rumowiska.

Najczęściej zadawane pytania

Dlaczego Góry Stołowe jako jedyne w Polsce nie mają spiczastych grzbietów, tylko płaskie wierzchowiny?

Są to jedyne w kraju góry płytowe zbudowane z poziomo ułożonych ławic piaskowców dawnego morza kredowego, które zostały wydźwignięte bez pofałdowania warstw.

Skąd na płaskich polach Mazur, Pomorza i Wielkopolski wzięły się wielkie głazy narzutowe?

Przyniósł je lądolód skandynawski z terenów dzisiejszej Szwecji i Finlandii — wiele z nich to unikatowe granity rapakiwi sprzed ponad miliarda lat.

Czy w Polsce naprawdę znajdują się ślady dawnych wulkanów?

Tak, Kraina Wygasłych Wulkanów na Pogórzu Kaczawskim (m.in. Ostrzyca, Wilkołak i Małe Organy Myśliborskie) to odsłonięte kominy wulkaniczne z zastygłej w słupy lawy bazaltowej.

Dowiedz się więcej

Powiązane poradniki i wyjaśnienia do tego zadania